സ്വന്തം ചിന്തകളെയും ഇച്ഛകളെയും പരമാധികാരമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്ന ആത്മരതിയും യുക്തിവാദവുമാണ് പുതിയ സൂഫി യുക്തികളില്‍ പ്രകടമാകുന്നത്.
ഇമ്മാനുവല്‍ കാന്റിന്റെ പ്രശസ്തമായ ഒരു ഉപമയുണ്ട്; ആകാശത്തുകൂടി അതിവേഗം പറന്നുപോകുന്ന ഒരു വെള്ളരിപ്രാവ്. പറക്കുമ്പോള്‍ വായു അതിന്റെ ചിറകുകളില്‍ നിരന്തരം തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്. വായുവിന്റെ ഈ പ്രതിരോധം കാരണം തനിക്ക് കൂടുതല്‍ വേഗത്തില്‍ പറക്കാന്‍ കഴിയുന്നില്ല എന്ന് ആ പ്രാവ് ചിന്തിച്ചു.